Deel deze pagina:

Wetenschap op de werkvloer

Feedback Informed Treatment (FIT)

FIT is een instrument waarbij feedback van gezinnen gebruikt wordt om de hulpverlening te verbeteren. Onderzoek bij Trias Jeugdhulp naar het gebruik van FIT in jeugd- en opvoedhulp laat zien dat hulpverleners bij Trias Jeugdhulp er enthousiast over zijn. Volgens hen stimuleert FIT een gelijkwaardige relatie tussen hulpverlener en ouders en helpt het om steeds samen met het gezin te evalueren of de gekozen aanpak de gestelde doelen dichterbij brengt. In hoeverre is dit instrument ook bruikbaar in de jeugdbescherming?

Auteur: Anne Addink

Een hulpverlener krijgt na elk gesprek direct feedback

Waar gaat dit onderzoek over?

Er is onderzoek gedaan bij Trias Jeugdhulp naar het werken met het instrument ‘Feedback Informed Treatment’ (FIT) in de jeugd- en opvoedhulp. FIT is een werkwijze waarbij feedback van gezinnen gebruikt wordt om de hulpverlening te verbeteren. Trias Jeugdhulp is in een aantal ambulante teams gestart met FIT. Zo willen ze klantgerichter werken en goed aansluiten op de behoeften van gezinnen. De toepassing van FIT binnen de jeugd- en opvoedhulp is relatief nieuw. Onderzoek naar FIT bij volwassenen laat veelbelovende resultaten zien. Niet alleen de effectiviteit van de hulp neemt toe, ook worden resultaten in minder sessies bereikt en wordt voortijdige uitval uit de hulpverlening voorkomen. 

Hoe werkt FIT?

De feedback wordt verzameld via twee vragenlijsten met elk vier vragen. De Outcome Rating Scale ORS wordt bij de start van elk hulpverleningsgesprek afgenomen. Hierbij staat de vraag centraal hoe het met de cliënt gaat. De Session Rating Scale SRS wordt aan het eind van elk gesprek afgenomen. Dan gaat het om de vraag hoe de cliënt het hulpverleningscontact heeft ervaren. Met behulp van de twee vragenlijsten ontvangt de hulpverlener bij elk gesprek directe feedback van de gezinsleden op de resultaten van de hulp en op de relatie tussen de cliënt en de hulpverlener en de wijze van bejegening. De uitkomsten van de vragenlijsten worden per bijeenkomst weergegeven in een grafiek. Daarin zie je dus de hoogte van de score en het verloop van de afspraken. De scores worden met de gezinsleden besproken. Wat gaat er goed en wat niet? Waar ligt dat aan en wat zou er aan de samenwerking moeten veranderen om betere resultaten te krijgen? Met deze informatie kan de hulpverlener aan de slag.

Wat heb je eraan in de nieuwe jeugdbescherming?

Eef Verbaan, opleidingsadviseur, 0ntwikkelaar en trainer bij De Jeugd- & Gezinsbeschermers:

De jeugdbeschermer ervaart misschien zelf dat hij goed geluisterd heeft, maar is dit volgens de cliënt ook zo?

‘Ik vind vooral de SRS een mooi instrument voor de jeugdbescherming. Hierin wordt aan gezinnen gevraagd of zij zich gehoord en begrepen voelen. Dit vind ik belangrijk. Klachten van ouders gaan vaak over dat zij zich niet gehoord voelen. Door elk gesprek te vragen of ouders zich begrepen en gehoord voelen, krijgt de jeugdbeschermer hier zicht op. De jeugdbeschermer ervaart misschien zelf dat hij goed geluisterd heeft, maar is dit volgens de cliënt ook zo? Ook de andere vragen van de SRS spreken mij aan. Zoals: “Is gewerkt of gepraat over de dingen waaraan de cliënt wil werken en sluit de manier waarop problemen worden aangepakt goed aan?”

ORS

Young Child Session Rating Scale

Young Child Outcome Rating Scale

De ORS vind ik minder geschikt voor de jeugdbescherming. Bij de jeugdbescherming gaat het primair om de vraag hoe het met de kinderen gaat. In de ORS ligt de focus op de ouders. Ik denk dat de ORS in aangepaste vorm meerwaarde kan hebben binnen de jeugdbescherming doordat vooruitgang of stilstand expliciet aandacht krijgt. We hebben zelf daarvoor ook al een tool, de tijdlijn, waarmee we inzichtelijk maken hoe het op verschillende momenten met het gezin gaat.’

SWING

In het SWING-project ‘De stem van de cliënt’ wordt door De Jeugd- & Gezinsbeschermers geëxperimenteerd met het regelmatig vragen van feedback aan gezinnen over de samenwerking met behulp van een tool die hiervoor ontwikkeld wordt. Aan deze tool wordt een extra element toegevoegd waardoor jeugdbeschermers zelf ook benoemen hoe zij het contact ervaren. ‘Onze ervaring is dat jeugdbeschermers, wanneer een gesprek niet prettig verloopt, zij dit zelf ook moeilijk vinden om te zeggen.’ Verbaan is benieuwd naar de resultaten van het project. ‘De eerste ervaringen zijn positief. Jeugdbeschermers vertellen dat zij aanknopingspunten krijgen om op een andere manier met een gezin verder aan de slag te gaan.’

Wat waren de uitkomsten van het onderzoek bij Trias jeugdhulp?

De hulpverleners van Trias Jeugdhulp zijn positief over FIT. Het merendeel van de medewerkers vindt dat zij door FIT goed zicht hebben op hoe het gaat met gezinsleden. Ook ouders geeft het inzicht doordat de grafiek in één oogopslag zichtbaar maakt dat het beter of slechter met hen gaat. FIT geeft handvatten bij het uitvoeren van de hulp: medewerkers hebben veel aan de feedback van gezinnen op hun functioneren. Daarnaast zeggen medewerkers dat zij door FIT goed op de hoogte zijn van wat gezinsleden vinden van de manier van werken, welke manier van werken goed past bij het gezin en wat de wensen en verwachtingen zijn van gezinsleden. Het helpt om met gezinsleden overeenstemming te krijgen over de werkwijze. Het draagt ook bij aan een goede werkrelatie.

De effectiviteit van FIT kan met het onderzoek niet worden vastgesteld. De ervaringen van medewerkers geven wel aanwijzingen dat FIT mogelijk bij kan dragen aan het behalen van positieve resultaten. Volgens veel medewerkers draagt FIT eraan bij dat gezinnen zelf de regie houden. Ook het zelfvertrouwen van gezinnen en het vermogen om de eigen problemen op te lossen, wordt volgens veel medewerkers door FIT vergroot. Door steeds te vragen wat een ouder nodig heeft om te zorgen dat het beter gaat, worden ouders gestimuleerd om na te denken: wat wil ik? FIT is volgens veel medewerkers een goed instrument om zicht te houden op de voortgang van de hulp.


Geplaatst op 30-10-2015 door Lucinda van Ewijk interesting2 7764 0

0 Reacties

Geef een reactie

Stuur mij een email bij een nieuwe reactie.