Deel deze pagina:

Wetenschap op de werkvloer

Huiselijk geweld en kindermishandeling gaan vaak hand in hand

Het is zinvol om in gezinnen waar ernstig partnergeweld of kindermishandeling plaatsvindt standaard na te gaan of er nog andere vormen van huiselijk geweld voorkomen. Dat concludeert het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatie Centrum (WODC) na een verkenning van internationale wetenschappelijke literatuur.

In gezinnen waar geweld tussen (stief)ouders plaatsvindt, is het risico op kindermishandeling hoger dan in gezinnen waar geen partnergeweld voorkomt.

Auteur: Anne Addink

Hoger risico op kindermishandeling in gezinnen met partnergeweld

In gezinnen waar geweld tussen (stief)ouders plaatsvindt, is het risico op kindermishandeling hoger dan in gezinnen waar geen partnergeweld voorkomt. Dat blijkt uit de literatuurstudie van het WODC. Vooral wanneer beide (stief)ouders zich schuldig maken aan geweld tegen elkaar, gebruikt een (of beiden) vaak ook geweld tegen het kind.

Aan de hand van zes modellen beschrijft het rapport hoe divers de samenloop van huiselijk geweld en kindermishandeling in een gezin kan zijn. Het gaat er dan om wie geweld tegen wie gebruikt. Een ouder kan geweld plegen tegen zowel de partner als het kind. Het kan echter ook zo zijn dat juist de ouder, die slachtoffer is van partnergeweld, zich schuldig maakt aan kindermishandeling. Ook het kind kan slachtoffer zijn én zelf geweld gebruiken tegen zijn ouders. Uit de literatuur blijkt dat nog niet alle modellen even goed zijn onderzocht. Hierdoor wordt mogelijk onderschat bij hoeveel gezinnen, meerdere vormen van geweld voorkomen.

Meer signaleren en beter interveniëren

Wat betekent deze conclusie voor de (jeugdhulp)praktijk? Wanneer er (sterke vermoedens zijn dat er) in een gezin sprake is van ernstig huiselijk geweld of kindermishandeling, lijkt het zinvol om als (jeugdhulp)professional standaard na te gaan of er ook ander geweld in dit gezin voorkomt. Op die manier kun je mogelijk meer gevallen van kindermishandeling signaleren.

Daarnaast kan het ook bijdragen aan betere hulp voor het gezin. De vraag is of een interventie die zich richt op één vorm van geweld effectief is, als er nog andere vormen van geweld in een gezin plaatsvinden. Interventies om kindermishandeling te stoppen zijn waarschijnlijk effectiever als eventueel partnergeweld tegelijkertijd wordt aangepakt. Het WODC-rapport verwijst naar eerder onderzoek waaruit bleek dat vrouwen soms tevergeefs bij jeugdhulpinstellingen om hulp voor zichzelf vragen. Het rapport bevestigt hoe belangrijk het is om in te gaan op hulpvragen van alle gezinsleden.

Hoe kijk je als beleidsambtenaar van een gemeente naar de conclusie van het WODC? En wat kun je ermee?

Theoretische verklaringen

De literatuur geeft twee soorten verklaringen voor de samenloop van huiselijk geweld en kindermishandeling binnen het gezin. De ‘Spillover verklaringen’ gaan er vanuit dat de kwaliteit van de partnerrelatie positief samenhangt met de kwaliteit van de ouder-kindrelatie. Ouders die een bevredigende en steunende relatie hebben, zullen eerder sensitief op behoeften van hun kind reageren. Een negatieve, conflictueuze partnerrelatie kan er toe leiden dat ouders geïrriteerd zijn of emotioneel uitgeput, waardoor zij minder sensitief reageren op hun kinderen. Als reactie op een verstoorde ouderrelatie kan een kind vervolgens moeilijker gedrag gaan vertonen, hetgeen dan weer kan zorgen voor meer stress in de ouder-kindrelatie. Oorzaak en gevolg zijn dan eigenlijk niet meer uit elkaar te halen.

Andere verklaringen gaan uit van risicofactoren die een rol spelen in het gezin. Dat kunnen factoren zijn die het risico op zowel partnergeweld als kindermishandeling vergroten, bijvoorbeeld doordat een van de gezinsleden antisociaal of agressief is. Maar het kan ook een combinatie van risicofactoren zijn die in een gezin samenkomen. Beide soorten verklaringen zijn nodig om te begrijpen hoe er in een gezin gelijktijdig partnergeweld en kindermishandeling kan ontstaan en voortduren.

Zicht op geweldsdynamiek in gezinnen?

Hoe kijk je als beleidsambtenaar van een gemeente naar de conclusie van het WODC? En wat kun je ermee? Wat is je ervaring als jeugdbeschermer met de samenloop van verschillende vormen van geweld in gezinnen waarmee jij werkt? Kijk jij standaard naar andere vormen van geweld in het gezin? En wat valt je daarbij op? Laat het weten! Hieronder kun je een reactie schrijven.

Boom, A. ten, Witkamp, B. & Mertens, N. (2016) De samenloop en samenhang van huiselijk geweld en kindermishandeling binnen gezinnen. Een literatuurverkenning. Den Haag: WODC

 

 

Geplaatst op 15-11-2016 door Lucinda van Ewijk interesting2 763 0

0 Reacties

Geef een reactie

Stuur mij een email bij een nieuwe reactie.