Deel deze pagina:

De Jeugdbescherming van morgen

Wat is er nodig is voor de jeugdbescherming van morgen?

Zo’n vijfhonderd gemeenteambtenaren en professionals op het gebied van jeugdbescherming en jeugdreclassering waren 18 september jl. aanwezig op het symposium ‘de jeugdbescherming van morgen’. Wat vonden zij van de dag? Wat zijn hun aanbevelingen voor de jeugdbescherming van morgen? Acht bezoekers aan het woord.

Auteur: Yolanda van Empel

‘Het is niet voor morgen, het is voor nu’

‘Ik vind het een fantastisch symposium en geniet van de sfeer’, vertelt Ans van de Maat, voorzitter Directieraad van het Nederlands Jeugdinstituut. ‘Jeugdbescherming is een ingewikkeld vak en het systeem is blijvend in ontwikkeling. Zeker in deze fase na de transitie is het de uitdaging om nog beter te gaan samenwerken in het belang van kinderen, jongeren en hun opvoeders. Het veld beschikt daartoe over veel kennis in mogelijkheden. Dat laten de SWING-projecten ook zien.

Een belangrijke ambitie van de nieuwe jeugdbescherming is dat zoveel mogelijk kinderen veilig opgroeien, zo ‘thuis’ mogelijk en met zo min mogelijk dwang. Dat vraagt om een beweging waarin professionals, organisaties, ouders, kinderen en gemeenten samen optrekken. Vertrouwen en tijd zijn daarin belangrijke voorwaarden.

Wat er nodig is voor de jeugdbescherming van morgen? Het is niet voor morgen, het is voor nu. Waar ik ten diepste op hoop is dat professionals zich gewaardeerd voelen en trots zijn op hun vak. Dat ze zich ook gesteund weten bij de uitvoering van hun maatschappelijke opdracht.

Door samen te leren en te doen wat werkt, kunnen we belangrijke stappen zetten naar een effectievere aanpak van belangrijke maatschappelijke vraagstukken.

Het Nederlands Jeugdinstituut wil ze daarbij faciliteren met kennis en deskundigheid. Het verder brengen van een lerende sector, daar gaan we voor. Door samen te leren en op grond daarvan te doen wat werkt, kunnen we belangrijke stappen zetten naar een effectievere aanpak van belangrijke maatschappelijke vraagstukken zoals kindermishandeling. Met het SWING-programma willen we daar samen met alle betrokkenen een bijdrage aan leveren.’

‘Ketensamenwerking is nodig bij de aanpak van vechtscheidingen’

‘Echt een goed symposium! Goed georganiseerd, goede sprekers – ik ben tevreden’, aldus Simone Barends, beleidsmedewerker bij de gemeente Assen. ‘Het plenaire deel was niet te specifiek, zodat het iedereen aansprak. Het aanbod van workshops is weer heel specifiek, waardoor iedereen aansluiting vindt. Leuk om professionals te ontmoeten van verschillende organisaties die betrokken zijn bij jeugdbescherming. Van jongerenwerker, pedagoog, beleidsmedewerker tot bestuurder.

Ik richt me bij de gemeente Assen op de problematiek van vechtscheidingen. We zetten meer in op preventie. Daarom volgde ik de workshop van Villa Pinedo, een platform voor kinderen met gescheiden ouders gericht op het omgaan met scheidingen. Goed om nieuwe inzichten te delen met collega’s uit het veld. Want ketensamenwerking is hard nodig bij de aanpak van conflictscheidingen.’

Ik zie nog te vaak dat nieuwe mensen met een enorme caseload worden opgezadeld.

‘Zorg voor goede begeleiding op de werkvloer’

Advizo detacheert gecertificeerde jeugdprofessionals bij gecertificeerde instellingen’, vertelt Wim Karels van Advizo BV. ‘We weten wat er leeft in het jeugdveld, welke professionals nodig zijn. Er wordt veel van ze gevraagd. Professionals ervaren een hoge werkdruk, een grote verantwoordelijkheid en de administratieve taken lijken ook maar niet af te nemen. Dat kan demotiverend werken. Tegelijkertijd krijg je ook steeds meer ruimte om je te ontwikkelen en om nieuwe methodieken eigen te maken.

Er dreigt een tekort aan vakkrachten, dat is best zorgelijk. Daarom investeren we veel in nieuwe instroom. We bereiden ze goed voor op de realiteit. Goede training en begeleiding zijn daarbij erg belangrijk.

Wat er nodig is voor de jeugdbescherming van morgen? Een lagere caseload voor professionals en goede begeleiding op de werkvloer. Ik zie nog te vaak dat startende jeugdzorgwerkers met een enorme caseload worden opgezadeld. Omdat de krapte op de arbeidsmarkt alleen maar toeneemt is het belangrijk dat hier nu alvast op wordt geanticipeerd. Dit kan door bijvoorbeeld extra stageplaatsen te creëren en een goed beleid te ontwikkelen op het gebied van opleiding, werving & selectie.’

Wij hebben Signs of Success ontwikkeld om jongeren zo snel mogelijk zicht op werk te geven of een opleiding.

‘Geef na een maatregel zicht op werk of een opleiding’

‘Wat is er nodig is voor de jeugdbescherming van morgen? Perspectief voor de jeugdige die met justitie in aanraking is.’ Aan het woord is Jan Jaap Vromans van Sterker Werkt. ‘Wij zijn betrokken bij de pilot Signs of success, een van de SWING-projecten. Signs of Success is een nieuwe methode voor de jeugdreclassering, gericht op het behalen van successen door de jongere zelf.

De aanpak vergroot de successen van jongeren en verkleint zo de kans op crimineel gedrag. Want na een maatregel van de jeugdbescherming is het belangrijk dat jeugdigen perspectief krijgen. Daarom hebben wij Signs of success ontwikkeld om jongeren zo snel mogelijk zicht op werk te geven of een opleiding. De methode is gebaseerd op zeven principes en tools. We willen deze methodiek inbedden bij gemeenten, ook daarom zijn we vandaag hier.’

‘Vind elkaar in casuïstiek’

‘Als lid van de stuurgroep van de SWING-projecten ben ik trots en blij met de uitkomsten die vandaag zijn gepresenteerd op het symposium’, vertelt Marianne Verhage-Van Kooten, wethouder in de gemeente Huizen. ‘Het laat zien dat het jeugdveld in staat is samen te vernieuwen. Anderzijds worstelen veel jeugdbeschermers met het systeem waarbinnen zij opereren. In het debat over ‘de jeugdbescherming van 2030’ bleek het dan ook lastig om de discussie in de tijd te verplaatsen. Mensen zitten vaak nog vast in het systeemdenken. Niet nodig, als je het mij vraagt.

In de regio Huizen hebben jeugdbeschermers de afgelopen tijd geïnvesteerd in elkaar leren kennen en samenwerking ten behoeve van gezinnen. Zij maken daarbij gebruik van het netwerk in een gemeente of regio. Zo innoveer je de jeugdbescherming stap voor stap. Door klein te beginnen, door elkaar als netwerkpartner te vinden in casuïstiek. Precies dat is nodig voor de jeugdbescherming van morgen.’

Professionals weten elkaar steeds beter te vinden.

‘Zorg voor een lerende sector’

‘Ik ben er trots op dat het Nederlands Jeugdinstituut de beweging naar kennisinstituut nieuwe stijl weet te maken’, vertelt Wim Gorissen, programmadirecteur Effectiviteit en Vakmanschap bij het Nederlands Jeugdinstituut.

‘We werken in en met netwerken en delen kennis met het jeugdveld, gemeenten en samenwerkingspartners. Zo stimuleren we een cyclisch leerproces in de jeugdsector. Daarbij zien wij kennis als hulpbron om de goede dingen te kunnen doen in onder meer de jeugdbescherming. We ontwikkelen met de sector continu kennis en toetsen die aan de praktijk. Samen lerend doen wat werkt, noemen wij dat.

We hebben als sector stappen gezet. Dat zie je ook op dit symposium. Zocht de jeugdsector – met het oog op de decentralisatie van de Jeugdwet – nog niet zo lang geleden de aansluiting met gemeenten – veel gemeenten zijn vandaag hier om met professionals op het gebied van jeugdbescherming en jeugdreclassering van gedachten te wisselen. Professionals weten elkaar steeds beter te vinden.

Het systeem wordt zo steeds minder relevant, net zoals instituten. Jeugdbeschermers werken samen in het lokale veld met sociaal werkers, gemeenten en bijvoorbeeld burgervoogden. Er gebeurt heel veel. Onze rol als kennisinstituut is om die beweging te ondersteunen en stimuleren. Daarnaast is het zaak om professionals in de praktijk goed te ondersteunen bij hun werk. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat de administratieve druk niet te veel oploopt en dat zij bestuurlijk voldoende rugdekking hebben om te innoveren.

Daarom zijn we onder meer met de ministeries en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) in gesprek om nieuwe en bestaande kennis en afspraken bestuurlijk te borgen. Zo kunnen professionals met vertrouwen kennis toepassen. Want vertrouwen in elkaar en in wat te doen, zijn de voorwaarden voor een lerende sector.’

Luisteren naar de cliënt en dat als uitgangspunt nemen is cruciaal voor de jeugdbescherming van morgen.

‘Zorg dat cliënten met vertrouwen verder kunnen in de jeugdhulp’

‘Luisteren naar de cliënt en dat als uitgangspunt nemen is cruciaal voor de jeugdbescherming van morgen’, stellen Mariëlle Nijhuis en Arianne Stalenhoef van het AKJ – vertrouwenspersonen in de jeugdhulp. ‘Ik weet, het is een open deur. Maar oplossingen liggen vaak dichterbij dan gedacht. De meeste klachten over de jeugdbescherming die bij ons binnenkomen, gaan over bejegening’, vertelt Arianne.

Ze vervolgt: ‘Het komt regelmatig voor dat cliënten niet helemaal blij zijn met hun jeugdbeschermer. Daarom vond ik de workshop over de Stem van de cliënt (een van de SWING-projecten, red.) zo inspirerend. Daar kiest een cliënt uit twee hulpverleners degene die het meest bij hem of haar past. Na zes weken gaan ze met elkaar om tafel en evalueren ze het contact. Simpel en doeltreffend. Zo zorg je voor een mooie basis om een vertrouwensband op te bouwen.’

‘Ook de opkomst van apps en digitale tools vind ik interessant’, vult Mariëlle aan. ‘Zo volgde ik een workshop waarbij door virtual reality de leefomgeving gesimuleerd werd van een jeugdige in de gesloten jeugdhulp. Een aspect als omgaan met groepsdruk wordt zo realistisch onder de aandacht gebracht van de jeugdige. Echt heel goed.’

Ga over het delen van informatie in gesprek met de cliënt.

‘Ga in gesprek met de cliënt over het delen van informatie’

‘Wat mij brengt naar het symposium ‘De jeugdbescherming van morgen’? Ik kom vooral kennis ophalen’, vertelt Kris van Weegberg van Jeugdzorg Brabant. ‘Over nieuwe werkwijzen en omgaan met nieuwe regelgeving. Daarover van gedachten wisselen met collega’s van andere organisaties is verrijkend.

Zo was ik erg geïnspireerd door de workshop de Stem van de cliënt – een manier van werken waarbij cliënten kunnen kiezen tussen twee hulpverleners. Dat is misschien ook iets voor ons. Ik ga het idee bespreken met mijn collega’s. We doen natuurlijk al veel op dit gebied. Zo organiseren we cliëntentafels en ook hebben we een cliënttevredenheidsonderzoek en exitvragenlijsten.

De workshop over privacy vond ik tevens interessant. Hoe kun je met behoud van privacy samenwerken? Ik was even bang dat we naar wetteksten gingen kijken, maar dat was gelukkig niet zo. Wat ik ervan geleerd heb? Ga over het delen van informatie in gesprek met de cliënt. Dat je als professional zegt: ‘Ik wil dit delen, want ik denk dat je hiermee verder komt. Denk jij dat ook?’ Klinkt simpel, maar ik vind dat echt een belangrijk uitgangspunt.’

Geplaatst op 28-9-2017 door Lucinda van Ewijk interesting2 799 1

1 Reacties

Geef een reactie

Stuur mij een email bij een nieuwe reactie.

  1. Berry de Jong-Bertina

    Gisteravond een geweldige avond met professionals en hele betrokken ouders en het loc in Dordrecht over het zelfde thema ,maar als hoofdthema waarheids vinding de zelfde uitkomsten neem met elkaar contact op dat heet samenwerken en communiceren dan komt het heel goed met onze jeugdzorg en dan hebben we minder werkdruk en kost het ook minder geld.