Deel deze pagina:

De burgervoogd in ere hersteld?!

Het project De burgervoogd in ere hersteld?! is erop gericht minderjarige kinderen, over wie de eigen ouders geen gezag (meer) hebben, zo normaal mogelijk te laten opgroeien. Daarvoor wordt onderzocht of iemand in de omgeving van de jeugdige de burgervoogdij op zich wil nemen. Deze zoektocht onderneemt het kind samen met de (gezins)voogd van de gecertificeerde instelling en bijvoorbeeld de behandelcoördinator of gezinshuisouder.

Het idee van een duurzame relatie met iemand die ook na het 18e jaar bij het voogdijkind betrokken blijft, vindt veel weerklank.

Dit is een samenvatting van de resultaten van dit project. Bekijk de volledige eindrapportage in het rapport ‘Samen werken aan jeugdbescherming’.

Het hoofddoel van dit project is op kleine schaal te experimenteren met een burgervoogd door voor een beperkt aantal jeugdigen, die onder voogdij staan bij een gecertificeerde instelling in Gelderland, een burgervoogd aan te stellen. Een burgervoogd is een volwassene uit de omgeving van de jeugdige die de voogdij op zich neemt en die persoonlijk betrokken is en blijft bij een jeugdige. Ook al groeit de jeugdige op in een instelling.

Werkwijze

Voor de uitvoering van het project is een projectgroep ingericht met gecertificeerde instellingen en jeugdhulpaanbieders van De Glind. De projectgroep heeft een eerste verkenning verricht naar de mogelijkheid van gezagsoverdracht bij de geselecteerde casussen. Vervolgens zijn voor een aantal casussen gesprekken geweest met betrokkenen.

In drie groepsbijeenkomsten met jeugdbeschermers en/of aspirant-burgervoogden is nagegaan welke volgende stappen er in de betreffende casus gezet moesten worden, en welke vragen er waren. Ook is er door betrokkenen feedback gegeven op documenten die in dit project zijn ontwikkeld.

Op www.burgervoogd.nl is de kennis over en ervaring met burgervoogden verzameld die in het project is opgedaan.

Een klankbordgroep met deelnemers met uiteenlopende expertise heeft input gegeven aan het project. Daarnaast heeft een landelijke denktank meegedacht en feedback gegeven op de ontwikkelde documenten en op het proces gericht op het inbedden van de burgervoogdij.

Opbrengsten

Op de website www.burgervoogd.nl is de kennis over en ervaring met burgervoogden verzameld die in het project is opgedaan. De website zal steeds worden aangevuld met recent opgedane kennis en ervaring.

Er zijn verschillende producten beschikbaar voor iedereen die meer wil weten of nadenkt over mogelijke gezagsoverdracht naar een burgervoogd en wat daarbij komt kijken.

  1. Voorlichtingsfolder burgervoogd. In deze folder staat de belangrijkste informatie over burgervoogd voor aspirant-burgervoogden.
  2. Informatieblad voor gemeenten en geïnteresseerden. Hierin staan de belangrijkste conclusies uit het project en tips voor gemeenten.
  3. Schema Processtappen. Dit is een overzicht van stappen die doorlopen moeten worden om het gezag aan de burgervoogd over te dragen.
  4. De relevante kennis over de burgervoogd op een rij. In dit kennisdocument is alle relevante kennis op een rij gezet. Zoals juridische kennis over burgervoogdij en gezag, de rechten en plichten van een voogd en de procedure voor een gezagsoverdracht.

Het moet vanzelfsprekend worden om bij een gezagsbeëindiging te kijken of iemand in de omgeving van het kind de burgervoogdij op zich wil nemen.

Er is een Alliantie Burgervoogdij opgericht om een platform en community te creëren voor (aspirant-)burgervoogden en andere geïnteresseerden. De Alliantie wil dat het binnen vijf jaar vanzelfsprekend is om bij een gezagsbeëindiging bij een minderjarig kind eerst te kijken of iemand in de omgeving van de jeugdige de burgervoogdij op zich wil nemen.

Praktijkervaring

In totaal is bij 26 casussen uit de praktijk verkend of een gezagsoverdracht naar een burgervoogd mogelijk is. Bij 16 casussen heeft vervolgens een uitgebreidere verkenning plaatsgevonden, waarbij het idee is besproken met de gezinsvoogd, de jeugdige zelf of met een gezinshuisouder of behandelcoördinator. Bij 15 van de 16 casussen is het traject (voorlopig) stilgezet. Bij één casus is de mogelijkheid tot gezagsoverdracht nog aanwezig. Met zes jeugdigen en aspirant-burgervoogden is de mogelijkheid voor gezagsoverdracht serieus verkend.

De belangrijkste redenen om het traject stop te zetten zijn:

  • De huidige situatie is naar wens.
  • Er bestaat ‘angst’ voor de reactie van de biologische ouders.
  • Er heeft recent overdracht of wisseling van voogd plaatsgevonden
  • De huidige voogd onderneemt geen actie. Dit kan komen doordat voogdijzaken relatief ‘gemakkelijke zaken’ zijn en een klein aandeel in de caseload betreffen.
  • Aspirant-burgervoogden schrikken niet terug voor kosten, maar wel voor structurele kosten en onduidelijkheden over kosten in de huidige regelgeving.
  • Er is geen stabiele woonplek of helder traject richting volwassenheid. De situatie was niet geschikt om het idee van burgervoogd te verkennen.

In meerdere casussen is het voorgekomen dat de jeugdige zelf al actief op zoek ging naar een burgervoogd.

Lessen

In meerdere casussen is het voorgekomen dat na het gesprek tussen de gezinsvoogd en de jeugdige, om het idee van burgervoogd te verkennen, de jeugdige zelf al actief op zoek ging naar een mogelijke burgervoogd. Bij geen van de casussen was het nodig om buiten het eigen netwerk te ‘werven’ om burgervoogden te vinden. Altijd bleek er in het netwerk van de jeugdige een mogelijke burgervoogd te zijn aan wie die vraag gesteld kon worden.

In het project zijn geen juridische belemmeringen naar voren gekomen voor een overdracht van het gezag van een gecertificeerde instelling naar een natuurlijk persoon. De belemmeringen zoals beschreven onder ‘Praktijkervaring’ zijn van een andere aard. Er is (inhoudelijke en juridische) ondersteuning van burgervoogden nodig, evenals een financiële tegemoetkoming voor structurele of onverwachte kosten.

In het project zijn jeugdigen geselecteerd die onder voogdij staan van een gecertificeerde instelling en bij De Glind wonen. Voor een vervolg is een bredere insteek wenselijk. Het idee van een duurzame relatie met iemand die ook na het 18e jaar bij het voogdijkind betrokken blijft, vindt veel weerklank.

interesting5