Deel deze pagina:

Eén cliëntproces: tools voor samenwerking

In het project Eén cliëntproces, tools voor samenwerking zijn tools ontwikkeld om één doorgaand cliëntproces te realiseren door middel van een intensieve samenwerking tussen gezin, jeugdbeschermers en professionals in de wijk. Het gezin staat daarbij centraal en houdt waar mogelijk de regie.

Afstemming aan de keukentafel met het gezin, netwerk en hulpverleners draagt eraan bij dat ouders het hulpverleningsproces als een continu proces ervaren.

Dit is een samenvatting van de eindresultaten van dit project. Bekijk de volledige eindrapportage in het rapport ‘Samen werken aan jeugdbescherming’.

Het doel van dit project is het ontwikkelen van tools voor professionals in gezinnen om een voor de cliënt te begrijpen hulpverleningsproces tot stand te brengen. De tools zijn erop gericht de aansluiting, afstemming en samenwerking te verbeteren.

Werkwijze

In vier regio’s in Overijssel en Gelderland zijn werkplaatsen ingericht. In elke werkplaats zijn vijf leerbijeenkomsten gehouden met professionals. Daarnaast is een klankbordgroep opgericht waarin de betrokken organisaties vertegenwoordigd zijn. In Gelderland en Overijssel hebben inspiratiebijeenkomsten met gemeenten plaatsgevonden. De informatie die is opgehaald in de leerbijeenkomsten, de klankbordgroep en de inspiratiebijeenkomst met gemeenten is als input gebruikt voor het ontwikkelen van de tools. Ook de uitkomsten van een kwalitatief onderzoek zijn gebruikt bij het ontwikkelen van de tools.

Opbrengsten

In het project zijn in totaal zeven tools ontwikkeld. Vier daarvan bieden ondersteuning bij het tot stand brengen van één cliëntproces, waarbij er wordt gewerkt aan een groeiplan voor het gezin. In dat groeiplan worden de verhalen van het gezin en de voor het gezin belangrijke mensen en hulpverleners samengebracht. Deze vier tools bieden ondersteuning bij het tot stand komen van dit proces.

  1. Tipsheet netwerk betrekken. In deze tool voor jeugdzorgprofessionals worden de belangrijkste redenen genoemd waarom het belangrijk is om het netwerk bij de ondersteuning van het gezin te betrekken. Daarnaast biedt de tipsheet concrete tips die de professional kunnen helpen in de praktijk
  2. Tijdlijn: Dit zijn wij! De geschiedenis van ons gezin in vier tijdlijnen. Met deze tool brengt het gezin met hulp van professionals en het netwerk hun verhaal in kaart. De tool wordt ingezet om verhalen samen te brengen.
  3. De keukentafeluitdaging. Deze tool bestaat uit een kaartenset waarmee inzichtelijk wordt gemaakt wie aan de keukentafel van het gezin zitten en wat ieders rol is. De tool maakt inzichtelijk wie er nodig zijn rondom het gezin en is een hulpmiddel om ervoor te zorgen dat er niet te veel en niet te weinig mensen ‘aan tafel’ zitten.
  4. Het afstemmingsgesprek. Deze tool bestaat uit een agenda voor een afstemmingsgesprek, wanneer er meerdere hulpverleners bij het gezin betrokken zijn. Of voor situaties waarbij er een professional bij komt of terugtreedt.

Professionals verstaan niet altijd hetzelfde onder de begrippen ‘regie’ en ‘eigen regie van het gezin’.

Daarnaast zijn in het project ook drie tools ontwikkeld die stimuleren dat professionals elkaar ontmoeten en samen reflecteren en leren.

  1. Draaiboek voor leerbijeenkomsten. Dit is een hulpmiddel voor het opzetten van leerbijeenkomsten voor jeugdzorgprofessionals in een gemeente of regio die samen willen reflecteren op en leren over één cliëntproces. In het draaiboek staat onder meer hoe een werkplaats met leerbijeenkomsten ingericht kan worden, hoe leerbijeenkomsten thematisch en methodisch worden uitgevoerd en wat de randvoorwaarden zijn om resultaat te behalen en te beschrijven.
  2. Stellingen. Deze tool bestaat uit een set van stellingen die in spelvorm uitdagen om met elkaar in gesprek te gaan over containerbegrippen zoals regie, plan, netwerkgericht etc.
  3. Gezamenlijk jaarthema of stagelopen. Deze tool biedt ideeën om in het gemeentelijk domein kennis te maken met elkaars werk en elkaar onderling te leren kennen. De tool bevat tips voor het opzetten van een jaarthema voor jeugdzorgregio’s en de mogelijkheid stage te lopen bij elkaars organisaties.

Praktijkervaring

In het project is ervaring opgedaan met leerbijeenkomsten. De meeste deelnemers hebben deze als zeer positief ervaren. Ze bieden de mogelijkheid gezamenlijk stil te staan bij verschillende perspectieven en met elkaar visieverschillen te verkennen vanuit de betrokken mensen en organisaties en helpt op helder te krijgen wat werkzame elementen zijn in het samenwerken en vormgeven van één cliëntproces.

De tools voor het groeiplan worden nu in gebruik genomen in de praktijk. De verwachting is dat de tools gaan bijdragen aan het realiseren van één cliëntproces voor cliënten.

Leerbijeenkomsten met een brede vertegenwoordiging uit het werkveld bleken een goed middel om de ontmoeting tussen professionals te faciliteren.

Lessen

Voor gezinnen met complexe problemen bestaan meestal meerdere plannen. In het project is het werken met één format om voor één gezin één plan te kunnen realiseren regelmatig als oplossingsrichting aangedragen. Uiteindelijk is hier niet voor gekozen, omdat dit in de praktijk niet makkelijk uitvoerbaar is. Er is voor gekozen om te zoeken naar mogelijkheden om verschillende plannen op elkaar te laten aansluiten. Juist het proces van plannen is belangrijk. Dit is geen eenmalig moment, maar een proces met alle betrokkenen. Dit heeft vorm gekregen in het groeiplan.

Het hulpverleningsproces kent veel schakels. Afstemming aan de keukentafel met het gezin, netwerk en hulpverleners draagt eraan bij dat ouders het hulpverleningsproces als een continu proces ervaren. Wie daadwerkelijk bijdraagt aan het plan mag aan de keukentafel. Daarnaast moet er oog zijn voor de verhouding tussen netwerk en professional aan de keukentafel.
Regie, dat is dialoog

Professionals verstaan niet altijd hetzelfde onder de begrippen ‘regie’ en ‘eigen regie van het gezin’. Door met elkaar in gesprek te gaan over de rol, functie en opdracht die een professional heeft in een gezin, en over de vraag of dit helder is voor een gezin, ontstaat er samenwerking en afstemming. Door als uitgangspunt te nemen dat degene die iets signaleert of opmerkt in het gezin dit ook met het gezin bespreekt, blijft de communicatie met het gezin transparant. Zo kan ook voorkomen worden dat signalen blijven liggen.

Binnen het project bleek hoe belangrijk het is dat professionals die een team vormen rond een jeugdige en een gezin elkaar daadwerkelijk zien en kennen en ook elkaars netwerk kennen. Leerbijeenkomsten met een brede vertegenwoordiging uit het werkveld bleken een goed middel om de ontmoeting tussen professionals te faciliteren.

interesting0