Deel deze pagina:

Pilot Safe Path Jeugdzorg

Safe Path Jeugdzorg is een nieuwe methode die voor jongeren met hardnekkige problematiek die, al lange tijd zonder resultaat, verschillende vormen van hulp ontvangen. Er wordt gewerkt aan een situatie waarin jongeren zich meer gesteund en begrepen voelen door zowel het formele als het informele netwerk.

Safe Path Jeugdzorg traint een jongere én zijn netwerk om samen te werken als team.

Dit is een samenvatting van de resultaten van dit project. Bekijk voor de volledige eindrapportage het rapport ‘Samen werken aan jeugdbescherming’.

Het doel van dit project is een nieuwe methode te ontwikkelen voor jongeren met hardnekkige problematiek en hun netwerk. Jeugdprofessionals hebben regelmatig te maken met jongeren die al een langdurige hulpverleningsgeschiedenis hebben, waarin al veel is geprobeerd. Het gaat om jongeren die thuis en op school al vroeg bestempeld zijn als ‘lastpak’ en die zich ook steeds meer als zodanig zijn gaan gedragen. Ze ontvangen weinig positieve bekrachtiging vanuit het netwerk. De jongeren hebben een laaggevoel van eigenwaarde ontwikkeld en uiten dit in toenemende negatief (delict)gedrag.

Werkwijze

De Universiteit Maastricht heeft het project samen met Bureau Jeugdzorg Limburg uitgevoerd. In de eerste fase zijn medewerkers van Bureau Jeugdzorg door de Universiteit Maastricht getraind als Safe Path-coaches. In deze fase is de training ontwikkeld en is een eerste opzet van de handleiding gemaakt. In koppels hebben een Safe Path-coach van de universiteit Maastricht en een Safe Path-coach van Bureau Jeugdzorg Limburg de methode vervolgens in een tweede fase uitgevoerd bij drie gezinnen.

Er is onderzoek gedaan naar de resultaten van Safe Path Jeugdzorg. Door de beperkte instroom van casussen is de hoeveelheid verzamelde gegevens beperkt. Van de drie casussen waarin ervaring is opgedaan met de methode zijn uitgebreide casebeschrijvingen gemaakt. Daarnaast zijn er vóór en na de interventie vragenlijsten afgenomen, waarvan de uitkomsten zijn toegevoegd aan de casebeschrijvingen.

In de benadering wordt het formele en het informele netwerk van een cliënt geleerd dezelfde taal te gebruiken.

Opbrengsten

Safe Path Jeugdzorg is gebaseerd op de methodiek Safe Path. In dit SWING-project is deze methodiek aangepast voor jongeren en hun netwerk die worden begeleid door Bureau Jeugdzorg Limburg. Safe Path maakt gebruik van de principes van schematherapie, waarbij wordt gekeken naar emotionele en cognitieve gedragspatronen (schema’s) die zich vroeg in de kindertijd hebben ontwikkeld en die doorwerken in het huidige dagelijkse leven. Schematherapie helpt om de oorsprong van gedragspatronen te begrijpen en ze daarna te veranderen. In de Safe Path-benadering wordt het formele en het informele netwerk van een cliënt geleerd dezelfde schemataal te gebruiken. Dit helpt de cliënt om zich gesteund en begrepen te voelen in plaats van gestraft of afgewezen.

Safe Path Jeugdzorg traint een jongere én zijn netwerk om samen te werken als team. Personen uit het netwerk leren om bij de jongeren prosociaal gedrag te bevorderen en antisociaal of probleemgedrag te reduceren. Het Safe Path Jeugdzorg-team bestaat uit jeugdzorgwerkers van Bureau Jeugdzorg Limburg en psychologen vanuit de Universiteit Maastricht die als coach getraind zijn in de Safe Path Jeugdzorg-methode. Daarnaast bestaat het team uit de ouders, iemand uit het netwerk van de jongeren en/of de gezinsvoogd of jeugdreclasseerder van de jongeren.

Het hele team leert dezelfde taal te spreken. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van modi-kaarten, met afbeeldingen die de jongere en zijn omgeving helpen om zich bewust te worden van gedrag en de herkomst ervan. De elementen die vanuit de positieve psychologie zijn toegevoegd aan de methode zijn erop gericht de kwaliteiten en mogelijkheden van de jongere te versterken en te stimuleren.

Safe Path Jeugdzorg is nog in ontwikkeling. In het project is een eerste versie van een training ontwikkeld voor jeugdzorgwerkers om als Safe Path-coach deel te gaan uitmaken van het team rond een jongere. Ook is er een eerste versie gemaakt van een handleiding voor de methodiek Safe Path Jeugdzorg. De eerste vijf sessies die hebben plaatsgevonden zijn beschreven.

De jongeren zijn in staat om vaker gezonde keuzes te maken en zijn zich bewuster van hun sterke kanten.

Praktijkervaring

Drie jongeren en hun netwerk hebben het Safe Path Jeugdzorg-traject doorlopen. In de drie casussen zijn na afloop van het Safe Path Jeugdzorg-traject de volgende resultaten te zien:

  • Jongeren en hun netwerk hebben meer inzicht in gedachten, gevoelens en gedrag van de jongeren.
    Het inzicht van betrokkenen uit het netwerk in de oorzaak van het probleemgedrag van de jongere en de rol van het netwerk daarin is toegenomen.
  • Betrokkenen uit het netwerk hebben handvatten aangereikt gekregen om met het probleemgedrag van de jongere om te gaan.
  • Het probleemgedrag van de jongere is afgenomen.
  • De jongeren zijn in staat om vaker gezonde keuzes te maken en zijn zich bewuster van hun sterke kanten.
  • De interactiepatronen binnen het netwerk zijn in positieve zin veranderd.

Door de focus op de positieve psychologie benaderen jeugdprofessionals jeugdigen en hun netwerk op een andere manier.

Lessen

De modi-kaarten zijn goed bruikbaar gebleken bij de doelgroep. Met behulp van de kaarten kunnen gevoelens over en weer benoemd en gespiegeld worden. De afbeeldingen zijn concreet, krachtig en herkenbaar, en bieden andere mogelijkheden dan verbale en auditieve informatie.

De ontspanningsoefeningen aan het begin en het einde van de sessies lijken een goede aanvulling te zijn voor de doelgroep. De indruk bestaat dat de ontspanningsoefeningen kunnen helpen om de sessies goed te laten verlopen.

Door de focus op de positieve psychologie ervaren jeugdprofessionals dat zij de jeugdigen en hun netwerk op een andere manier benaderen. Er is veel aandacht voor wat goed gaat. De jongeren en hun netwerk ervaren deze benadering als helpend en motiverend.

Het aantal casussen waarin het Safe Path Jeugdzorg-traject is doorlopen, is minder groot dan beoogd. Een reden daarvoor is dat professionals van Bureau Jeugdzorg terughoudend waren met het aanmelden van jongeren. Dat kwam enerzijds door de dagelijkse hectiek van het werk, maar ook doordat professionals eerder blijken te kiezen voor een interventie die zij al kennen.

interesting1