Deel deze pagina:

Veiligheid in de lokale veiligheidsketen

In het project Veiligheid in de lokale veiligheidsketen is onderzocht hoe een preventieve aanpak gerealiseerd kan worden bij (beginnend) delictgedrag van jeugdigen of andere (volwassen) gezinsleden. Daartoe werken hulpverleners van SAVE-teams, lokale teams en volwassenreclassering intensief samen.

Het project is naast jeugdigen met (dreigend) delictgedrag ook gericht op gezinnen met volwassenen die in aanraking zijn geweest met het strafrecht.

Dit is een samenvatting van de resultaten van dit project. Bekijk voor de volledige eindrapportage het rapport ‘Samen werken aan jeugdbescherming’.

Het doel van dit project is te onderzoeken op welke wijze de gecertificeerde instelling (SAVE-teams), lokale teams en volwassenreclassering kunnen samenwerken om preventief te handelen bij (beginnend) delictgedrag van jeugdigen of ander gezinsleden. Naast jeugdigen die zelf (dreigend) delictgedrag vertonen, is het project gericht op gezinnen met volwassenen die in aanraking komen of zijn geweest met het strafrecht. De SAVE-werkwijze is het uitgangspunt voor het project.

Werkwijze

In de eerste fase van het project is met de deelnemende instellingen een projectopzet uitgewerkt. Vanuit de reclassering, de SAVE-teams en de lokale teams zijn elk vier kwartiermakers aangesteld. In vier startbijeenkomsten zijn professionals uit deelnemende teams geïnformeerd en bevraagd op wat volgens hen werkt in de samenwerking.

Een goede samenwerking draagt eraan bij dat er meer signalen worden opgevangen.

Praktijkervaring

In het project is aan de hand van vier casussen de samenwerking onderzocht tussen het lokale team, het SAVE-team en de reclassering. Een goede samenwerking draagt volgens professionals eraan bij dat er meer signalen worden opgevangen (meer ogen zien meer) en dat deze signalen beter worden geduid. Het biedt mogelijkheden om elkaars expertise direct te benutten en af te stemmen in de samenwerking met het gezin.

De gebiedsgerichte SAVE-teams en de lokale teams werken al een aantal jaren samen en kennen de weg naar elkaar. Voor de reclassering was de lokale aansluiting relatief nieuw. Professionals van de reclassering geven aan dat zij meer zicht hebben gekregen op de kwetsbaarheid van jeugdigen. Ook is voor hen duidelijker geworden hoe belangrijk het is om een systeemgerichte aanpak te organiseren naast het toezicht op en de begeleiding van een individuele cliënt. Daarnaast zijn zij beter geïnformeerd over de functie en mogelijkheden van het lokale team en hun begeleidingsaanbod (op wijkniveau)

Lokale teams, reclassering en het SAVE-team leggen verschillende accenten als het gaat om veiligheid in gezinnen.

Opbrengst

De lokale teams, reclassering en medewerkers uit het SAVE-team leggen verschillende accenten als het gaat om veiligheid in gezinnen. Daarom zijn er in dit project tips opgesteld voor samenwerkende professionals. Om goed te kunnen samenwerken is het belangrijk om in de praktijk gezamenlijk invulling te geven aan het begrip ‘gezinsbrede veiligheid’. Daarnaast moet de ‘individuele opdracht’ van elke betrokken instelling duidelijk zijn, en de meerwaarde van ieders bijdrage aan het verbeteren van de situatie binnen het gezinssysteem.

Strafrechtelijk ingrijpen kan schuren met de vrijwillige relatie die samenwerkingspartners met het gezin hebben. Daarom is het belangrijk om zorgvuldig te communiceren.

In het project zijn aanbevelingen geformuleerd voor gemeenten en lokale teams:

  • Stel in lokale teams aandachtsfunctionarissen aan voor criminaliteitspreventie en (jeugd)strafrecht. Medewerkers van de lokale teams weten nog niet veel over het (jeugd)strafrecht, over de achtergronden van (dreigend) delictgedrag en over de invloed daarvan op het gezin.
  • Zet in op het outreachend handelen van lokale teams. Lokale teams zijn terughoudend om ondersteuning aan te bieden zonder dat daarom gevraagd wordt. Dit staat preventief handelen soms in de weg.
  • Breng samenhang tot stand: met het jongerenwerk en de wijkagent, maar daarnaast ook met specialisten voor extra expertise, zoals de (jeugd)reclassering.

Anders dan voorzien is in het project de instroom van casuïstiek niet goed tot stand gekomen.

Lessen

Anders dan voorzien is in het project de instroom van casuïstiek niet goed tot stand gekomen. Op basis van een overzicht van criminaliteitscijfers van de deelnemende wijken in Utrecht was de verwachting dat er bij de lokale teams, de SAVE-teams en de reclassering meerdere casussen zouden zijn waarin het nodig zou zijn samen te werken met een van de andere partners. Bij de evaluatie is geïnventariseerd waardoor het aantal casussen achterbleef.

  1. Gezinnen zagen niet in wat de meerwaarde was van het inschakelen van een extra partij. Het is niet bekend of de betrokken professional de meerwaarde onvoldoende duidelijk heeft gemaakt of dat de meerwaarde in de betreffende casus ontbrak.
  2. Het lokale team heeft weinig ruimte en tijd om actief signalen van overlast en beginnend delictgedrag op te pakken. Daarnaast ligt het accent bij de teams doorgaans op vraaggericht handelen, en dit lijkt niet goed samen te gaan met een houding om actief te reageren op signalen. Ook lijken lokale teams nog weinig zicht te hebben op de expertise die op het gebied van jeugdstrafrecht en criminogene factoren te halen is bij andere partijen.
  3. Het is niet vanzelfsprekend dat er contact wordt gelegd met het lokale team
  4. Samenwerken tussen het SAVE-team en het lokale team in het kader van de strafrechtketen komt minder vaak voor, waardoor er minder ervaring mee op is gedaan.
  5. Voor de reclassering speelt onbekendheid met het lokale team en met de mogelijke meerwaarde van de samenwerking een rol. Cliënten van de reclassering hebben vaak geen hulpvraag, waardoor de samenwerking met het lokale team voor professionals van de reclassering niet direct aan de orde lijkt. Vaar hebben de cliënten van de reclassering al (gedwongen) te maken met veel hulpverleners, waardoor het niet haalbaar is daar ook het lokale team nog bij te betrekken.

interesting1