Deel deze pagina:

Wijkgerichte aanpak kindveiligheid

Het project Wijkgerichte aanpak kindveiligheid draagt er aan bij dat kinderen veilig kunnen opgroeien in de eigen omgeving. In het project wordt een intensieve samenwerking tussen jeugdbeschermers en professionals in de wijk tot stand gebracht. Het kind en diens gezin en netwerk staan daarin centraal.

Het wijkteam is de spil in de zorg.

Dit is een samenvatting van de eindresultaten van dit project, de volledige versie is te lezen in het rapport ‘Samen werken aan jeugdbescherming’.

Het project heeft als doel kinderen de mogelijkheid te bieden om veilig op te groeien in hun eigen omgeving. Dat gebeurt door intensieve samenwerking tussen professionals in de wijk te stimuleren en de (informele) kracht te benutten die in de wijk aanwezig is.

Werkwijze

Op zes plekken in de regio Midden- en West-Brabant hebben medewerkers van diverse wijkteams, gecertificeerde instellingen, ervaringsdeskundigen en andere ketenpartners intensief met elkaar samengewerkt om de begeleiding aan gezinnen te verbeteren. De medewerkers van de betrokken instellingen werkten binnen projectteams intensief samen bij het begeleiden van gezinnen. De afstemming werd ondersteund door methodische leerbijeenkomsten.

Gezinnen en ervaringsdeskundigen zijn gedurende het traject bevraagd over hun ervaringen met de hulpverlening in hun eigen omgeving. In het projectverslag zijn de opzet, uitvoering en bevindingen beschreven. Daarnaast is er in samenwerking met de Academische Werkplaats Jeugd een kwalitatief wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd, waarin de werkzame en niet-werkzame factoren van het project zijn beschreven.

Door de intensieve samenwerking en doordat professionals elkaar kennen, is het haalbaar om per situatie afspraken te maken, zodat hulp op maat gerealiseerd wordt.

Opbrengsten

In het project is de Wijkgerichte aanpak kindveiligheid ontwikkeld. Daarin zijn scholen en wijkteams de spil van een veilig opgroeiklimaat in de wijk. Verder dragen wijkbewoners bij aan een positief opvoedklimaat.

In het ontwikkelen van een wijkgerichte aanpak kindveiligheid zijn drie fasen te onderscheiden:

  1. Samenwerking tussen professionals in de wijk;
  2. Benutten van krachten die in de wijk aanwezig zijn, waaronder die van niet-professionals;
  3. Volledig werken volgens de wijkgerichte aanpak kindveiligheid. Een positief en veilig opvoedklimaat is een gezamenlijk verantwoordelijkheid van professionals en niet-professionals in de wijk geworden.

De samenwerking tussen professionals ziet er als volgt uit:

  • Het wijkteam is de spil in de zorg. Bij veiligheidsvragen of onveiligheid van de jeugdige kan de expertise van een andere organisatie ingebracht worden;
  • Als veiligheid in de opvoeding voor het kind niet door het wijkteam gerealiseerd kan worden, wordt Veilig Thuis of een gecertificeerde instelling gevraagd om bij te dragen en zo nodig voorwaarden te stelen aan de opvoedsituatie.
  • Het wijkteam blijft betrokken en voert taken uit zoals het ondersteunen van het gezin en het inzetten van hulp. Door deze samenwerking tussen specialisten en wijkteam ontstaat er een doorgaande lijn van vrijwillig kader naar gedwongen kader en andersom. De samenwerking tussen professionals wordt ondersteund door kennisdeling en kennisoverdracht. Om in de samenwerking elkaars expertise op maat te kunnen benutten, wordt gebruikgemaakt van de werkwijze Samenwerken aan Veiligheid (SAVE). Hiervoor worden reflectieve bijeenkomsten (zogeheten methodische leerbijeenkomsten) ingezet en werken professionals wekelijks samen op één locatie. Voor de eerste fase van de wijkgerichte aanpak kindveiligheid is tevens een implementatiewijzer opgesteld met richtlijnen voor het inrichten van fase 1.

Doordat hulpverleners goed samenwerken hoeft niet elke keer de gehele voorgeschiedenis verteld te worden.

Praktijkervaring

Binnen het project zijn in zes wijken activiteiten uitgevoerd om de samenwerking tussen professionals in de wijk tot stand te brengen. De verbinding tussen de verschillende organisaties is in het project versterkt. Medewerkers hebben meer zicht gekregen op elkaars taken, werkwijze en verantwoordelijkheden. Daardoor zijn zij ook beter op de hoogte van elkaars mogelijkheden en toegevoegde waarde.

De kennisoverdracht tussen de gecertificeerde instelling en het wijkteam heeft voor medewerkers van wijkteams opgeleverd dat zij zelf ervaren een betere beoordeling van de veiligheid te kunnen maken dan voorheen. Hun expertise is vergroot. Ook kwamen de mogelijkheden die in de wijk beschikbaar zijn beter in beeld. Door de intensieve samenwerking en doordat professionals elkaar kennen, is het haalbaar om per situatie afspraken te maken, zodat hulp op maat gerealiseerd wordt.

Cliënten zijn positief over de werkwijze. Doordat hulpverleners goed samenwerken hoeft niet elke keer de gehele voorgeschiedenis verteld te worden. Het samen in gesprek gaan voorkomt dat het gezin het gevoel krijgt dat het besluit al is genomen voordat het gesprek met hen is gevoerd. Door gezinnen wordt tevens aangegeven dat zij het fijn vinden dat nieuwe hulpverleners geïntroduceerd werden door vertrouwde hulpverleners, en dat plannen van aanpak op elkaar af worden gestemd.

Er zijn extra inspanning nodig om het netwerk van gezinnen en de mogelijkheden in de wijk volledig te benutten bij het oplossen van problemen en het waarborgen van de kindveiligheid.

Lessen

In alle wijken waar het project is uitgevoerd is veel tijd besteed aan het tot stand brengen van samenwerking in de wijk. Betrokkenen geven aan dat zij nu werken op basis van ‘knowledge-based trust’. Dit bevordert de mate van betrouwbaarheid. Doorslaggevend in deze fase was dat de jeugdbeschermer fysiek op de locatie van het wijkteam aanwezig was. Het is vervolgens zaak dat de jeugdbeschermer zo veel mogelijk gebiedsgebonden werkt, zodat zijn caseload bestaat uit gezinnen die wonen in dezelfde wijk.

In sommige wijken is op kleine schaal ervaring opgedaan met activiteiten die passen bij de tweede fase, onder andere door ervaringsdeskundigen uit de wijk in te zetten en een wijkscan te maken. Door de inbreng van de ervaringsdeskundigen in de reflectieve bijeenkomsten komt het cliëntenperspectief op de voorgrond te staan. Een wijkscan levert op dat professionals zicht hebben op sleutelfiguren in de wijk.

Betrokkenen concluderen dat er extra inspanning nodig is om het netwerk van gezinnen en de mogelijkheden in de wijk volledig te benutten bij het oplossen van problemen en het waarborgen van de kindveiligheid. Het gaat er dan om voorwaarden te scheppen voor preventie en signalering, zodat jeugdigen in hun eigen omgeving duurzaam veilig kunnen opgroeien, en om het creëren van burgerkracht; de jeugdbeschermer sluit aan bij de krachten van burgers in de eigen leefomgeving.

interesting3